Tomografia komputerowa (TK) to bez wątpienia jedno z najważniejszych osiągnięć współczesnej medycyny. Pozwala lekarzom w kilka minut zajrzeć w głąb naszego ciała i postawić precyzyjną diagnozę. Jednak najnowsze doniesienia naukowe zmuszają do zadania pytania: czy na pewno nie nadużywamy tego badania?
Na łamach renomowanego czasopisma JAMA Internal Medicine ukazały się wyniki badań, które wywołały sporą dyskusję w świecie medycznym. Naukowcy szacują, że promieniowanie generowane podczas tomografii może odpowiadać za ponad 100 tysięcy nowych przypadków nowotworów rocznie.
Skąd bierze się to ryzyko i kto jest najbardziej narażony?
Jak tomografia wpływa na nasze komórki?
Podczas procedury TK pacjent zostaje poddany działaniu promieniowania jonizującego. Choć pozwala ono uzyskać niezwykle dokładne obrazy przekroju ciała, ma też swoją ciemną stronę – może prowadzić do uszkodzeń struktury DNA w naszych komórkach. Jeśli organizm nie poradzi sobie z ich naprawą, w długiej perspektywie czasu zwiększa się ryzyko rozwoju zmian nowotworowych.
Grupy szczególnego ryzyka
Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku dwóch grup pacjentów:
- Dzieci – ich rozwijające się organizmy i szybko dzielące się komórki są znacznie bardziej wrażliwe na działanie promieniowania.
- Osoby z obciążeniami genetycznymi – pacjenci ze zdiagnozowanymi schorzeniami, takimi jak np. zespół Lyncha, mają naturalnie osłabione mechanizmy naprawy DNA, co czyni je bardziej podatnymi na skutki uboczne.
Skala problemu i głos ekspertów
Tylko w 2023 roku wykonano ponad 93 miliony badań tomograficznych. Ta ogromna liczba pokazuje, jak powszednią procedurą stała się tomografia.
Eksperci podkreślają jednak, że chociaż TK wciąż pozostaje niezastąpionym narzędziem w ratowaniu życia, nie powinno być nadużywane. Złotą zasadą medycyny staje się w tym kontekście rozsądek: badanie należy zlecać wyłącznie wtedy, gdy korzyści zdrowotne jednoznacznie przewyższają potencjalne ryzyko, a diagnozy nie da się postawić bezpieczniejszą metodą, taką jak:
- Rezonans magnetyczny (MRI)
- USG
Warto pamiętać: Poinformowany pacjent to bezpieczny pacjent. Jeśli lekarz kieruje Cię na tomografię, nie wahaj się zapytać o zasadność badania oraz ewentualne alternatywy!